czwartek 20 czerwca 2024     Bogna, Florentyna, Rafał
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Ta historia nie może być zapomniana (2)
eGorzowska - 11260_l7Q2rah5ylWpf3YvmTMd.jpg

Część druga historii o malarzu Kazimierzu Karpowiczu, który ostatnie dwa lata życia spędził w podgorzowskim Bogdańcu.

Część pierwszą przecztasz tu: https://www.egorzowska.pl/pokaz,region,11259,ta_historia_nie_moze_byc_zapomniana_(1),


Czombrów – Soplicowo
Czombrów, z którym związany był w czasach dzieciństwa i młodości Kazimierz Karpowicz, to nieistniejący obecnie majątek na Białorusi, położony około 14 km na południe od Nowogródka. Był najprawdopodobniej pierwowzorem Soplicowa w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza, czego od lat dowodzi ostatnia wnuczka właścicieli Joanna Puchalska. Dziś można znaleźć czarno-białą ekranizację epopei narodowej (zrealizowanej przez Alfreda Niemirskiego w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego) właśnie w Czombrowie. Młody Tadeusz wraca do rodzinnego Soplicowa, gdzie poznaje polskie zwyczaje, smak miłości oraz uczy się, czym jest patriotyzm. Produkcją filmu zajął się Star-Film, a jeśli chodzi o prawa autorskie, jest to tzw. dzieło osierocone, którego dyspozytariuszem pozostaje Filmoteka Narodowa. Co ciekawe, Gościem Sędziego jest tu Karol Karpowicz, czyli brat cioteczny Kazimierza Karpowicza (a pradziadek Joanny Puchalskiej). Na znajomość z poetą mogą wskazywać daty urodzin: Karpowicza – 1793, Mickiewicza – 1798 oraz fakt, że w tym samym czasie przebywali w szkole dominikanów w Nowogródku.


Rysunek Kazimierza Karpowicza wykonany w Czombrowie w 1935 r.

Moje przypuszczenia związane z rodziną malarza potwierdziła Joanna Puchalska, sprawdziwszy wcześniej przesłane jej zdjęcia rysunków, pochodzących ze szkicowników, przekazanych urzędowi gminy. Wyjaśniła też sytuację spadkową związaną z majątkiem.

„Czombrów w wyniku rodzinnych podziałów przypadł stryjowi Kazimierza – Julianowi, mojemu prapradziadkowi. Ojciec Kazimierza (też Kazimierz) a brat Juliana został spłacony. Kazimierz nie miał zatem udziału w prawnej własności Czombrowa” – wyjaśniła i odkryła jeszcze jedną ciekawostkę.

Bez dzieci
Interesujące okazują się związki byłego mieszkańca Bogdańca ze słynnym kompozytorem Stanisławem Moniuszką. Znany jest portret córki Zofii Wiktorii Ewy Moniuszko namalowany przez Kazimierza w 1924 r. To akwarela na tekturze 36,5 x 31 cm, sygnowana: „K. Karpowicz /1924.” Na odwrocie napisy, m.in.: „Jaśnie Wielmożna Zofia Wyhowska córka St. Moniuszki i Aleksandry z Millerów”, ”zmarła w 1924 r.”; „własność Aleks [andra] Wyhowskiego – moja Matka”. Co ciekawe, Kazimierz Karpowicz ożenił się z wnuczką kompozytora.

„Dzieci nie mieli, ale żyją potomkowie jego pasierba” – wyjaśniła Joanna Puchalska.

Chodzi o Stanisława Grabowskiego, który zgłosił w Urzędzie Gminy w Bogdańcu śmierć swojego ojczyma.

Stanisław był synem siostry Kazimierza, ale dlaczego sam malarz nie miał dzieci? To może wyjaśnić inny trop, na który wskazała mama Joanny Puchalskiej, która opowiadała jej o Kazimierzu.
„On przyjeżdżał do moich dziadków i kazał mamie i wujom pozować. Malował niemal wyłącznie obrazy religijne. Ale jest trochę rodzinnych portretów w ołówku. Był bardzo pobożny, należał do stowarzyszenia Elsów. Wydawało mi się zawsze, że jest pochowany na Powązkach. Dziwne” – napisała do mnie kolejnym razem.

Eleusis – Els

Słowo „Els” niewiele mówi współczesnemu Polakowi. Pochodzi od nazwy stowarzyszenia o zabarwieniu religijno-filozoficznym Eleusis, a nawiązuje do greckiego miasta o tej samej nazwie, znanego z misteriów kultu Demeter i Persefony. Było to polskie stowarzyszenie założone przez prof. Wincentego Lutosławskiego w 1902 r. i miało duży wpływ na późniejsze harcerstwo.


Symbol bractwa Eleusis z zasobów internetowych

Członkowie Eleusis nazywali się Elsami, czyli wolnymi wybawicielami ludów – od greckich słów: Eleutheroi laon soteres. Sami szerzyli poczwórną wstrzemięźliwość: od alkoholu, tytoniu, hazardu i rozpusty. W ten sposób mieli przygotować elity, by dokonać odnowy narodu polskiego.

Obowiązywały ich surowe reguły: dzień rozpoczynali o 5.00 zimną kąpielą, studiowali i praktykowali jogę, filozofię indyjską, Platona, ćwiczyli krótko- i długookresowe posty, przestrzegali wegetariańskiej diety, a co szczególnie ważne, kultywowali katolicką pobożność, propagowali bohaterstwo i karność. Stowarzyszenie działało głównie wśród studentów lwowskich i krakowskich uczelni. Było ruchem religijnym tylko dla katolików. Nazywali się też zakonem, bo składało się w nim dożywotnie śluby. Jak podają źródła internetowe: „Els składa ślub wstrzymania się przez całe życie od czterech nałogów, które dziś panują w ludzkości i narody całe o upadek przyprawiają. Aby wytrwać w takiej wstrzemięźliwości, trzeba powołania.”

Takim powołaniem do wstrzemięźliwości wykazał się z pewnością Kazimierz Karpowicz. I być może dlatego nie miał własnych dzieci.

„Był wielkim przeciwnikiem alkoholu i jak przyjeżdżał do dziadków a zobaczył butelkę na wierzchu, wylewał zawartość za okno” – pisała do mnie Joanna Puchalska, dodając, że w takich sytuacjach chowano przed nim w popłochu wszelkie trunki. „Również księża na ulicy uciekali przed nim, bo rozmawiał wyłącznie po łacinie.”

Cdn.
Tekst i foto Hanna Kaup


20 grudnia 2021 22:51, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Co za wspaniała, rdzennie polska, bogoojczyźniana historia! I jej epilog tak nam blisko. Czy to nie o Nim słuchałem bywając dzieckiem, z ciocią Stasią w piekarni Ciepków, w Bogdańcu?
Andrzej Trzaskowski, 27.12.2021, 13:04, 79.163.188.4 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Absolutorium dla Prezydenta
Prezydent Gorzowa Wielkopolskiego Jacek Wójcicki otrzymał we wtorek (18 czerwca) absolutorium za wykonanie ubiegłorocznego budżetu Miasta. Za udzieleniem absolutorium głosowało ... <czytaj dalej>
O hierarchii miast w lubuskim
Prezentacja wyników badania hierarchii funkcjonalnej miast w Polsce, przeprowadzonego przez Obserwatorium Polityki Miejskiej i Regionalnej IRMiR, ze szczególnym uwzględnieniem Lubuskiego, ... <czytaj dalej>
Badają miejskie parkingi
Z samochodów i pieszo prowadzone są badania zajętości gorzowskich parkingów. Specjaliści z firmy SystemEG z Wrocławia, wyposażeni w kamizelki odblaskowe ... <czytaj dalej>
Piknik Europejski w Gorzowie
Zapraszamy do Gorzowa na Piknik Europejski! Świętujemy 20-lecie Polski w UE. Marszałek Województwa Lubuskiego Marcin Jabłoński zaprasza na kolejny piknik z ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Metalplast-Meblopol

ul. Garbary 9, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 53 10
branża: Metalowe artykuły - hurt <czytaj dalej>
"Euro Advicer" Paweł Dzyga

ul. Sportowa 16 b/3, Gorzów Wlkp.
tel. 95 758 08 80
branża: Reklama - agencje, doradcy <czytaj dalej>
Wiśniewski Henryk Kancelaria Adwokacka

ul. Obotrycka 6, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 41 12
branża: Adwokaci <czytaj dalej>

Z wizytą u Mikołaja
Najbardziej wyczekana przez Cysię wizyta w Napapiiri (Krąg Polarny) u ... <czytaj dalej>
Co z Rozszerzoną Odpowiedzialnością Producenta
List otwarty organizacji pracodawców do samorządów ze Związku Miast Polskich ... <czytaj dalej>
Zmiany, na które trzeba się przygotować
Polskę i Europę czekają wielkie zmiany, na które trzeba być ... <czytaj dalej>
Zakończyli rok akademicki
To było wspólne zakończenie roku akademickiego Uniwersytetów III Wieku z ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« czerwiec 2024 »
P W Ś C P S N
     
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Walka o Gorzów, czyli teatrzyk manipulacji
Jesteśmy po pierwszym spotkaniu w związku z propozycją zmiany nazwy Gorzowa Wielkopolskiego. Odbyło się w auli AJP przy obecności ok. 70-80 osób. Ponieważ w mediach społeczościowych trwa ożywiona dyskusja między ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - s2ca.jpg
admin ego:
Związki Gorzowa z Wielkopolską
Jeszcze w sprawie przynależności Gorzowa do Wielkopolski. Ziemia na której był ... <czytaj dalej>
admin ego:
Pośród meszek, komarów i wędrujących reniferów
Wczorajszy dzień spędziliśmy pod znakiem fińskiej Laponii, przepięknych widoków, komarów ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bez makijażu?
5 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Makijażu, poświęcony promowaniu naturalnego ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Alkoholowa mapa Polski
Ponad 95 tys. pijanych kierowców zatrzymała policja w 2023 roku. ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_5148:
Zauważyliście, że ten gość powyżej zawzięcie dyskutuje z samym sobą :) <czytaj dalej>
Anonim_4245:
a kierunek bezpieczeństwo narodowe żeby po nim zostawac policjantem albo żołnierzem - to juz lepiej isc do szkólki policyjnej albo wojskowej i do <czytaj dalej>
Anonim_4245:
ratownictwo medyczne i fizjoterapia to są kierunki po których są najniższe wynagrodzenia na liscie płac

więc po co kto miałby isc na <czytaj dalej>
Anonim_4245:
bo korolewicz z ekipą zajmując stolce w instsytucjach otoczenia okołobiznesowego
wraz z łysym optymistą w różowych okularach Gawroniakiem <czytaj dalej>
Anonim_4245:
prawo i medycyna im się marzy.
może nawet otworzą! dla 20 studentów
Nie o takie kierunki chodzi.

AJP powinno działać jak da <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej