środa 29 listopada 2023     Błażej, Walter, Fryderyk
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Czy lipiec jeszcze pachnie lipą
eGorzowska - 11725_QurWpO54Ke6NqGEr8WxU.jpg

3 lipca. W większości krajów słowiańskich nazwa lipca wywodzi się od lip, które właśnie teraz powinny kwitnąć. W ostatnich latach jednak klimat nam się znarowił i wszystko się poprzestawiało. Lipy skończyły kwitnienie jeszcze przed końcem czerwca. Nie roznosi się już w ich pobliżu niesamowity aromat i nie słychać charakterystycznego buczenia zapracowanych pszczelich skrzydełek. Teraz dojrzewają na nich orzeszki. Tak, te owłosione zielone kulki zwieszające się na długiej szypułce ze skrzydełkiem, to orzeszki. Skrzydełko jest im potrzebne po to, by wiatr przeniósł zdrewniały owoc nawet na znaczne odległości (dlatego niektóre pozostają na drzewach aż do zimy).

Zielone, lekko mechate lipowe orzeszki są smaczne i bardzo pożywne, chociaż – z uwagi na wielkość – zaspokojenie nimi dziennej normy kalorii, musiałoby trochę potrwać. Z niedojrzałych można przyrządzić fałszywe kapary, a dojrzałe (zdrewniałe), po uprażeniu i pokruszeniu mogą być świetną panierką do kotletów albo posypką do deserów. Mało kto dzisiaj pamięta, że kiedyś przeprowadzano ich regularne zbiory.

Lipowe orzeszki zawierają białka, skrobię, prozdrowotne flawonoidy, śluzy i… tłoczony przez naszych przodków olej, który równie dobrze nadawał się na omastę, jak i do lampek oliwnych. Nie wierzycie? Zapraszam więc do eksperymentu – zerwijcie zielony orzeszek, włóżcie go pomiędzy warstwy złożonej kartki papieru i zgniećcie na miazgę. Tłusta plamka gwarantowana.

Oprócz zastosowań kulinarnych i technicznych, lipowy olej zajmował też poczesne miejsce w domowych apteczkach. Zewnętrznie stosowano go w celu przyspieszenia gojenia ran i owrzodzeń (znakomicie natłuszcza, znosi świąd oraz łagodzi stany zapalne). Wytłoków również nie marnowano. Niewiastom służyły do peelingu lub jako maseczka upiększająca.
Lipa przez wieki uważana była za drzewo magiczne, obdarzone pozytywną energią, korzystnie wpływające na zdrowie człowieka. W sennikach, sen o lipie tłumaczono jako przyszłość bez trosk. Jeżeli była to lipa kwitnąca, śniącego czekało wielkie szczęście, a jeżeli w dodatku wspinał się na nią, szanse na spełnienie wszystkich pragnień rosły.



O lipie (i do niej) pisano wiersze, jednak w przysłowiach trudno ją znaleźć. Pojawia się za to w kilku powiedzeniach:
„Dobrze mu jak chłopu pod lipą”,
„Obedrzeć jak lipkę” (tzn. jak lipę z łyka – „Na świętego Filipa dobrze się drze lipa”),
„Być takim, jak lipowa siekiera” (o człowieku dobrym, miękkiego serca),
„Co człowiek wystoji, niż świntym zostanie, a potym go postwióm mindzy sztyry lipy i wróble po nim seróm” – z miękkiego lipowego drewna najczęściej strugano wiejskie świątki, a wokół wiejskich kapliczek sadzono lipy.

W potocznej polszczyźnie natomiast „lipa” jest synonimem produktu kiepskiej jakości albo bujdy na resorach (prawdopodobnie z uwagi na miękkie, nie nadające się na budulec drewno).

Warto jeszcze zaznaczyć, że na świecie występuje łącznie 31 gatunków lipy (15 z nich to endemity rosnące w Chinach), a w naszym kraju dziko rosną tylko dwa gatunki – lipa wąskolistna i szerokolistna. Oprócz nich najbardziej znane są: lipa amerykańska, lipa holenderska, lipa japońska, lipa wonna, lipa krymska, lipa mongolska i lipa srebrzysta.

W kalendarzu kulinarnym dzisiaj do wyboru Dzień Czerwonej Ostrej Papryczki Chili oraz Święto Jedzenia Fasoli, a na zakończenie jeszcze jedna ciekawostka. Równo 90 lat temu (3 lipca 1932 r.) urodził się w Rzeszowie Jacek Silber, bardziej znany jako Czesław Śliwa, który używał także nazwisk Jack Ben Silberstein i Jacek Elizeusz Zilbercfaig. Był niezwykle barwną postacią zapamiętaną przede wszystkim jako hochsztapler, fałszerz i… fikcyjny konsul austriacki.

Kojarzycie film „Konsul” z Piotrem Fronczewskim w roli głównej? To właśnie Jacek Silber vel Czesław Śliwa był pierwowzorem postaci filmowego bohatera. Warto poszperać w sieci i obejrzeć też dokumentalny obraz w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego pt. „Konsul i inni”. Czesław Śliwa opowiada w nim o swoich pomysłach i ich realizacji.

Tekst i foto Maria Gonta


3 lipca 2022 07:46, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Pamiętam czasy kiedy to cała strona ulicy Pomorskiej - od Podmiejskiej do stołówki "Włókna"(teraz supermarket Muszkieterów) - była porośnięta rozrośniętymi, wspaniałymi lipami. I jak one i cała ulica pachniała! Ludzie jadący do, albo z pracy we "Włóknie" (wtedy nazwa obiegowa Stilonu) prosili motorniczego tramwaju aby jechał powoli, bo chcieli nawdychać się tego zapachu, tego aromatu...
Andrzej Trzaskowski, 03.07.2022, 10:42, 79.163.183.116 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Coraz bliżej święta
Otwarcie hali sportowo-widowiskowej Arena GORZÓW jest głównym elementem tegorocznej kampanii „Gorzów blisko świąt”. Dwudniowa impreza zaplanowana jest w dniach 9-10 ... <czytaj dalej>
Chcą nowego porozumienia paradyskiego
Prezydent Gorzowa Jacek Wójcicki, wspólnie z prezydentami Zielonej Góry Januszem Kubickim i Nowej Soli Jackiem Milewskim, jest inicjatorem i współorganizatorem ... <czytaj dalej>
Uzasadnienie inicjatywy obywatelskiej
Publikujemy UZASADNIENIE INICJATYWY OBYWATELSKIEJ na rzecz skrócenia urzędowej nazwy miasta Gorzów Wielkopolski i przywrócenia jej historycznego polskiego brzmienia – GORZÓW. WSTĘP tylko ... <czytaj dalej>
Petycja
Szanowny Panie Prezydencie, powstała petycja dotycząca likwidacji podziemnego przejścia dla pieszych przez ulicę Piłsudskiego. Ja chciałabym się przyłączyć do tej inicjatywy, ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Mellow Polska" Krzysztof Baran

ul. Osadnicza 22, Gorzów Wlkp.
tel. 600 824 480
branża: Komputery - oprogramowanie <czytaj dalej>
Nićka Bartłomiej Oprogramowanie Komputerów

ul. Stargardzka 11, Gorzów Wlkp.
tel. 604 403 371
branża: Komputery - oprogramowanie <czytaj dalej>
"Zust" Sp. z o.o.

ul. Cicha 1, Gorzów Wlkp.
tel. 95 723 92 45
branża: Budowlane maszyny, sprzęt - wynajem <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« listopad 2023 »
P W Ś C P S N
  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Wierzą, że tym razem się uda
Wrócił temat zmiany nazwy naszego miasta. Zajmuje się nim Komitet Obywatelski Gorzów, który 7 listopada odbył organizacyjne spotkanie w siedzibie Zachodniej Izby Przemysłowo-Handlowej. Przedstawił najważniejsze kwestie związane z projektem złożonym ... <czytaj dalej>
Pokaż najpiękniejsze porosty
W ramach programu edukacyjno-informacyjnego WygrajMY czyste powietrze miasto ogłasza konkurs <czytaj dalej>
Zagłosuj na zmodernizowany obiekt
Trwa głosowanie w plebiscycie internetowym konkursu Modernizacja Roku & Budowa <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - plywanie.jpg
admin ego:
Chipiona - najwyższa z latarń
Opowiadając o Wieży Herkulesa, wspomniałam, że jest ona – według ... <czytaj dalej>
admin ego:
Plaża Katedr
Praia as Catedrais po galisyjsku, po hiszpańsku Playa de las ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Zakopanie w ziemi żywcem... czyli o granicy
Zakopanie w ziemi żywcem, patostreamy, niebezpieczne wyzwania – gdzie jest ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Nowe technologie pomogą zadbać o seniorów
Powiedzieć, że starzejemy się jako społeczeństwo, to truizm. Według danych ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_5823:
Oba miasta stracą na kasacji województwa. Jedyny myk jest taki, że Gorzów straci dużo mniej niz Zielona Góra, bo duzo mniej z tego województwa <czytaj dalej>
Ja:
Lubuskie ma być! Żeby "warszawka" wiedziała i czuła, że ma problem na terenach wcześniej wyzyskanych. ONI nie mogą ogarnąć Zachodni <czytaj dalej>
Anonim_6329:
A uniwersytet nie jest lubuski, dlaczego. A do Berlina i Wiednia to mogę dojechać z ZG, a z G to do D....
Budowa lubuskości nie powiodła si <czytaj dalej>
Mieszkaniec:
Napisałbym kródko, sp....cie z takimi, nic nie wnoszącymi inicjatywami, ale trafia mnie bój o g....o. Moze zajmijcie się poprawianiem jakosci ży <czytaj dalej>
Anonim_5439:
My jesteśmy już na poziomie egipskiego Boga RE. Nie to co przedszkolaki z niemieckiej unii. <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej